|

|
De draailier
Vielle à roue (Frans) - Hurdy-Gurdy (Engels)

De eerste afbeeldingen van de draailier stammen uit de 12e eeuw.
In de
Porta di Gloria van de kathedraal van Santiago de la Compostela
vindt men centraal in de beeldengroep het door twee personen bespeelde Organistrum. Een draailier van ca 1,5 meter lang met 8 tangenten, drie melodiesnaren, grondtoon, kwint en octaaf. Het organistrum
werd voornamelijk gebruikt als begeleiding bij de kerkzang.
In de eeuwen daarna werd de vorm van de draailier
steeds kleiner zodat een persoon het instrument kon bespelen.
Ook werd het uitgebreid met meer toetsen.
In de Renaissance periode "degradeerde" zowel de draailier als de doedelzak. Hadden deze instrumenten eerst een hoofse en religieuze status, met de opkomst van muziekinstrumenten die steeds meer mogelijkheden boden werden zij verdrongen en werden meer volksinstrumenten. De draailier werd meer en meer het instrument van de bedelaar. In de 17e en 18e eeuw won de draailier echter weer aan populariteit en
was onder Lodewijk XV weer een mode-instrument aan het hof.
De tangentenkast werd uitgebreid tot twee volledige chromatische octaven en de instrumenten rijkelijk versierd met houtsnij- en inlegwerk. Aan het einde van de 18e eeuw toen de Franse revolutie uitbrak was het ook met deze rage van de adel echter weer gedaan. De draailier kreeg weer zijn oude status van bedelinstrument. Begin jaren 70 van de vorige eeuw diende zich de revival aan van de volksmuziek en daarmee ook de wederopstanding van de draailier.
Jenneke's
Draailieren
1.
Draailier in G, bouwer; Jaap Snijders, 2000
2.
Draailier in C, bouwer; Jaak de Vuyst, 2001
3.
Draailier in G, bouwer; Ulrich Beil,
2006
  
1
2
3
Hommel, Vlier (Vlaams) - Noardse Balke (Nederlands)
Dulcimer (Verenigde Staten) - Epinette (Frans)
Langeleik (Noorwegen) - Citera (Hongarije)
Scheitholt, Hummel (Duitsland)
Een hommel is een
muziekinstrument (een plankzither) uit de Lage Landen dat
tegenwoordig met name in Zuid-Nederland en Vlaanderen nog
gemaakt en bespeeld wordt. Het instrument is de voorganger van
de moderne Dulcimer. Meestal is de hommel diatonisch (vandaar de
ontbrekende frettten op de toets), maar er zijn ook chromatische
Behalve de doorgaans unisono gestemde melodiesnaren zijn
een aantal bourdonsnaren aanwezig die meestentijds meeklinken.
Jaap's Hommels
  
De
Gitaarluit

De
Bouzouki
 |

|